setzen i czasowniki pokrewne
setzen znaczy sadzać, stawiać, kłaść, coś takiego. Chodzi o jakby takie umiejscawianie czegoś.
Ale można dodać przedrostki.
aufsetzen - nakładać (np. czapkę)
To słowo mówi nam jakby, co znaczy. Można to sobie wyobrazić, że jakby nakładasz (aufsetzen) czapkę i masz ją na głowie (auf dem Kopf). Przy czym nie zawsze przedrostki niemieckie będą odpowiadać polskim, więc proszę nie traktować tego jak ogólną zasadę. Bo stąd łatwo o kalki językowe z polskiego, które nie będą prawdziwe. Tym niemniej jeśli w jakichś sytuacjach logika niemiecka podobna jest do polskiej, to można o tym wspomnieć.
aufgesetzt - może być to imiesłów od aufsetzen, ale może też znaczyć "fałszywy", co też ma logikę. Tak jakby ktoś nałożył maskę.
ansetzen - ustawić, w takim znaczeniu, że przygotować do czegoś, naszykować sobie. Też logiczne, bo jakby stawiasz to tak, żeby było przy tobie (an)
może to też znaczyć podłączać coś do czegoś (np. wtyczkę).
albo może znaczyć "wyznaczać" termin.
również może znaczyć "zaczynać", wtedy łączy się z przyimkiem zu
np. zum Sprechen ansetzen
einsetzen - ma różne znaczenie, których można się domyślić, bo są w miarę dosłowne i oznaczają mniej lub bardziej wstawianie czegoś do czegoś większego. Jednak ma też znaczenie "używać", co już nie jest oczywiste.
versetzen - przenosić - tutaj też można się domyślić, że chodzi o coś takiego, że wsadzasz coś, ale jakby zamiast czy jakby jest takie poczucie braku czy takiej zmiany (o czym mówi nam przedrostek ver-).
ersetzen - zastępować - tutaj też możemy sobie to wyobrazić, że er- mówi nam o pewnej celowości. No bo nie sadzimy czegoś ot tak, tylko po to, żeby osiągnąć cel - zastąpienie czegoś czymś.
Ich ersetze Zucker durch Süßstoff. (zastępuje cukier słodzikiem).
absetzen - przedrostek ab- mówi nam, że jakby coś zabieramy. Czyli można się domyśleć, że to znaczy zdejmować. Jednak to, co może dziwić, że może znaczyć też "sprzedawać", ale to można sobie wyobrazić, że żeby sprzedać, musisz to jakby wyjąć z półek, z magazynu itp.
Comments
Post a Comment